Cholesterol: LDL, non-HDL en apoB, welke streefwaarde telt?

Dit is algemene informatie, geen medisch advies. Bespreek je bloedwaarden altijd met je huisarts.

1. 1

   Eerst: wat meet je bloedonderzoek?

   Een standaard lipidenprofiel geeft totaal cholesterol, LDL, HDL en triglyceriden. Non-HDL-cholesterol reken je simpel uit: totaal cholesterol min HDL. Het bevat al het cholesterol in deeltjes die de vaatwand kunnen aantasten, niet alleen LDL.

2. 2

   De Europese streefwaarden per risicoprofiel

   De ESC/EAS-richtlijn koppelt de streefwaarde aan je risico. Zeer hoog risico: LDL onder 1,4 mmol/L (55 mg/dL) en non-HDL onder 2,2 mmol/L (ongeveer 85 mg/dL). Hoog risico: onder 1,8 (70) en 2,6 (100). Matig risico: onder 2,6 (100) en 3,4 (130). Laag risico: onder 3,0 (116) en 3,8 (145). Bij hoog en zeer hoog risico hoort ook een daling van minstens 50% ten opzichte van je beginwaarde. Voor matig en laag risico zijn het waarden die “overwogen kunnen worden”. De update van 2025 liet de streefwaarden ongewijzigd.

3. 3

   Wie “hoog risico” is, bepaalt je arts

   Dat risico schat je arts met de SCORE2-modellen (leeftijd, geslacht, bloeddruk, roken en cholesterol). Jouw categorie kan heel anders zijn dan die van iemand met diabetes of hart- en vaatziekten. Een totaal cholesterol vanaf 5 mmol/L (ongeveer 190 mg/dL) is een reden om andere risicofactoren na te gaan. Zit je LDL boven 4,9 mmol/L (190 mg/dL), vraag dan naar familiale hypercholesterolemie, een erfelijke aandoening.

4. 4

   Waarom non-HDL en apoB vaak beter zijn dan LDL alleen

   LDL meet alleen het cholesterol in LDL-deeltjes. Een meta-analyse van epidemiologische studies (Sniderman e.a., 2011) vond dat apoB, dat het aantal schadelijke deeltjes weergeeft, het risico het best voorspelde (gestandaardiseerde risicoverhouding 1,43), voor non-HDL (1,34) en LDL (1,25). Bij mensen op statines voorspelde non-HDL het risico beter dan LDL (Boekholdt e.a., JAMA 2012). Een systematische review uit 2025 besluit dat apoB nauwkeuriger blijft dan LDL en non-HDL wanneer die uiteenlopen. Dat speelt vooral bij hoge triglyceriden, overgewicht en diabetes, waar de ESC non-HDL uitdrukkelijk aanraadt.

Bijgewerkt in oktober 2026