Cholesterol: Lp(a), de erfelijke risicofactor

Dit is algemene informatie, geen medisch advies. Bespreek je bloedwaarden altijd met je huisarts.

1. 1

   Wat is het?

   Lp(a) is een LDL-achtig deeltje met een extra eiwit (apo(a)) eraan vast. Het niveau wordt voor meer dan 90% door je genen bepaald, blijft je hele leven vrij stabiel en verandert nauwelijks door levensstijl.

2. 2

   Waarom meten?

   Een hoge Lp(a) verhoogt het risico op hart- en vaatziekten onafhankelijk van je LDL, ook als dat goed onder controle is. De Europese richtlijnen raden aan Lp(a) minstens één keer in je leven te laten meten, bij voorkeur bij je eerste lipidenprofiel. Ook een Amerikaanse richtlijn uit 2026 raadt universeel testen aan.

3. 3

   Welke waarden?

   Onder 30 mg/dL (75 nmol/L): lager risico. Tussen 30 en 50 mg/dL (75 tot 125 nmol/L): intermediair. Boven 50 mg/dL (ongeveer 105 tot 125 nmol/L, afhankelijk van de omrekening): hoger risico. Het verband is continu, er is geen magische grens. Let op: mg/dL en nmol/L zijn niet gelijk te stellen, de richtlijn geeft de voorkeur aan nmol/L.

4. 4

   Wat kun je eraan doen?

   Dieet, beweging en gewichtsverlies hebben weinig of geen effect op Lp(a). Statines, ezetimib en bempedoïnezuur ook niet, statines kunnen het zelfs licht verhogen. PCSK9-remmers en inclisiran verlagen het met ongeveer 20 tot 30%, maar dat is bijzaak naast hun LDL-effect. Bij een hoge Lp(a) pak je de andere risicofactoren strenger aan (LDL, bloeddruk, roken), in overleg met je arts.

5. 5

   Nieuwe medicijnen: nog geen bewijs

   Er worden middelen getest die Lp(a) specifiek verlagen. In september 2026 meldde de fabrikant dat pelacarsen, het eerste middel met een uitkomststudie, Lp(a) wel verlaagde maar de hart- en vaatgebeurtenissen niet significant verminderde (8.323 patiënten met hart- en vaatziekte, topline-resultaten, de volledige data volgen). Andere studies lopen nog. Meten blijft aanbevolen, een bewezen behandeling is er nog niet.

Bijgewerkt in oktober 2026