Cholesterol: hoeveel invloed heb je zelf?

Dit is algemene informatie, geen medisch advies. Bespreek je bloedwaarden altijd met je huisarts.

1. 1

   Wat voeding realistisch doet

   Verzadigd vet vervangen door meervoudig onverzadigd vet verlaagt LDL met ongeveer 0,05 mmol/L (2 mg/dL) per 1% van je energie. Oplosbare vezels (3,5 tot 7 g per dag, bijvoorbeeld uit havermout en peulvruchten) verlagen LDL met 0,2 tot 0,35 mmol/L. Plantensterolen (2 g per dag, in verrijkte producten) verlagen LDL met ongeveer 10%, meer geeft geen extra effect en een effect op hartinfarcten is niet aangetoond.

2. 2

   Combineren werkt het best

   In een gerandomiseerde studie bij 345 mensen met een hoog cholesterol (Jenkins e.a., JAMA 2011) daalde LDL na 6 maanden met ongeveer 13% op een “portfolio”-dieet: noten, soja-eiwit, oplosbare vezels en plantensterolen. Dat was meer dan met een standaard vetarm dieet. Hoe beter men zich eraan hield, hoe groter de daling.

3. 3

   Beweging en gewicht

   Bewegen en afvallen verlagen vooral je triglyceriden en verhogen HDL. Het effect op LDL is kleiner. Ze blijven belangrijk voor je totale hartrisico.

4. 4

   Waar levensstijl niet volstaat

   Bij hoog risico vraagt de richtlijn een daling van minstens 50%. Dat lukt met voeding alleen meestal niet, daarvoor zijn statines, ezetimib en andere middelen nodig, soms gecombineerd. Bij erfelijke oorzaken (familiale hypercholesterolemie, hoge Lp(a)) is voeding niet de oplossing. Voedingssupplementen zonder aangetoond LDL-effect en veiligheid worden door de richtlijn niet aanbevolen.

Bijgewerkt in oktober 2026